Close
  • Rozwód, podział majątku, prawo rodzinne

Nasz wspólny dom na działce męża?

Podział majątku po rozwodzie często budzi większe emocje niż sam rozwód.

To nawet całkiem zrozumiałe – w końcu chodzi o wspólny majątek, na który małżonkowie pracowali przez wiele lat.

 

Najczęściej jest tak, iż największe emocje budzi przyznanie własności nieruchomości.

To też jest w pełni zrozumiałe.

W końcu to najczęściej najbardziej wartościowy składnik wspólnego majątku.

 

Tylko właśnie z tą nieruchomością – w szczególności domem – jest czasami pewien problem.

W prawie cywilnym jest taka zasada, iż dom wybudowany na działce stanowi własność właściciela działki.

Nie jest to bynajmniej spowodowane jakąś ostatnią nowelizacją przepisów.

Tak jest od … naprawdę bardzo dawna 😉

Zastanawiasz się może co to ma wspólnego ze sprawami o podział majątku wspólnego?

Otóż ma – i to całkiem sporo.

 

Historia z życia wzięta. Zapewne  taka, jakich wiele.

 

Wkrótce po ślubie mąż otrzymał  od swoich rodziców – na podstawie umowy darowizny – atrakcyjnie zlokalizowaną działkę.

Małżonkowie szybko więc przystąpili do budowy “wspólnego” domu.

Żona miała swoje oszczędności, dodatkowo małżonkowie zaciągnęli jeszcze kredyt na wybudowanie domu – i spłacali ten kredyt z wspólnego majątku.

 

Niestety po kilkunastu latach małżeństwo zakończyło się rozwodem.

A po rozwodzie była już żona wniosła sprawę o podział majątku wspólnego.

 

Tylko… co stanowiło ten majątek wspólny i czego mogła domagać się była już żona?

 

Wiem, na początku małżeństwa mało kto myśli o takich sprawach.

 

rada: finansujecie budowę  domu ze wspólnego majątku? A może to Ty finansujesz budowę z majątku osobistego?

albo też bierzecie wspólnie kredyt na budowę domu? Upewnij się, że działka stanowi waszą wspólną własność.

 

 

Działka jednego z małżonków –  a dom ?

 

Niestety – NIE  jest tak, iż w sytuacji gdy dom był wybudowany z pieniędzy stanowiących majątek osobisty żony (czy też z pieniędzy stanowiących majątek wspólny) to automatycznie działka “przechodzi” do majątku wspólnego. Nie – tak to nie działa.

Jest oczywiście pewien sposób, aby działka stała się majątkiem wspólnym – ale wymaga to podjęcia określonych działań, nic tu nie działa z automatu. A te działania muszą mieć formę aktu notarialnego.

 

Jeśli jednak nie pomyślałeś o tym wcześniej, a teraz jesteś w takiej sytuacji:

Trudna sytuacja, ale może coś da się zrobić?

 

Jeśli jesteś w podobnej sytuacji: musisz wiedzieć, iż w kodeksie cywilnym jest art. 231 –
zobacz co dokładnie stanowi przepis:
Art. 231 kodeksu cywilnego : 
Samoistny posiadacz gruntu w dobrej wierze, który wzniósł na powierzchni lub pod powierzchnią gruntu budynek lub inne urządzenie o wartości przenoszącej znacznie wartość zajętej na ten cel działki, może żądać, aby właściciel przeniósł na niego własność zajętej działki za odpowiednim wynagrodzeniem.
Właściciel gruntu, na którym wzniesiono budynek lub inne urządzenie o wartości przenoszącej znacznie wartość zajętej na ten cel działki, może żądać, aby ten, kto wzniósł budynek lub inne urządzenie, nabył od niego własność działki za odpowiednim wynagrodzeniem.
Myślisz, że to nie ma znaczenia w prawie o podział majątku?
Przekonam Cię, że jednak pewne znaczenie ma:

Zobacz, co w tej kwestii powiedział Sąd Najwyższy:

 

Małżonek, który wspólnie ze swoim współmałżonkiem dokonał budowy na gruncie stanowiącym majątek odrębny tego współmałżonka, może w postępowaniu o podział majątku dorobkowego – na podstawie art. 231 k.c. – żądać przeniesienia własności udziału w tej nieruchomości na swoją rzecz.

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 1985 r., sygn. akt III CZP 7/85

To uchwała sprzed wielu lat, ale zachowuje swoją aktualność.

 

Zobacz jeszcze, co Sąd Najwyższy wskazał w uzasadnieniu tej uchwały:

 

Należy przyjąć, że w postępowaniu o podział majątku dorobkowego mogą być rozważane następujące żądania małżonka, który wspólnie ze swym współmałżonkiem dokonał budowy na gruncie stanowiącym majątek odrębny tego współmałżonka:

a) żądanie zasądzenia na jego rzecz stosownej kwoty pieniężnej, odpowiadającej części wartości nakładu stosownie do przysługującego mu udziału w majątku wspólnym,

b) żądanie przyznania mu innych przedmiotów odpowiadających wartościowo tej kwocie i

c) żądanie wykupu części nieruchomości zajętej pod budynek wzniesiony kosztem majątku wspólnego, odpowiadającej jego udziałowi w majątku wspólnym

 

Jak więc widzisz : są różne możliwości i różne rozwiązania.

Oczywiście sąd zawsze orzeka w konkretnym stanie faktycznym, bierze pod uwagę sytuację i stanowiska stron, przedłożone dowody.

A jeśli już o dowodach mowa:

pamiętaj, że to Ty jako strona musisz wykazać aktywność dowodową.

Sąd nie będzie za Ciebie szukał dowodów.

I złóż te dowody na możliwie wczesnym etapie postępowania – aby nie narazić się na ich pominięcie przez sąd.

 

I jeszcze jedno orzeczenie Sądu Najwyższego

 

To teraz pokażę Ci jeszcze jedno orzeczenie Sądu Najwyższego – dotyczące tego tematu:

 

1. W sprawie o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami sąd rozstrzyga o roszczeniu przewidzianym w art. 231 k.c. w orzeczeniu kończącym postępowanie. Sąd może wydać postanowienie częściowe lub postanowienie wstępne, jeżeli uzasadniają to okoliczności sprawy.

2. O tym, czy roszczenie przewidziane w art. 231 k.c. należy uwzględnić, czy też zasądzić odpowiednią kwotę tytułem zwrotu nakładów – polegających na wzniesieniu budynku – poczynionych z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków, decydują okoliczności sprawy.

(Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2010 r., sygn. akt III CZP 34/10)

 

Przeczytaj w szczególności punkt 2 tej uchwały.

Widzisz? Nawet w tak trudnej sytuacji są jakieś możliwości działania.

 

Zawsze powtarzam, że lepiej zapobiegać niż leczyć.

 

Czyli : jeśli możesz uniknąć problemów na przyszłość – zrób wszystko, aby tych problemów uniknąć.

 

Tak – darowizna stanowi co do zasady majątek osobisty obdarowanego, nawet jeśli umowa miała miejsce po ślubie.

 

Ale są sposoby (i to wcale nie wiążące się z dużym kosztem) aby “przenieść” nieruchomość z majątku osobistego jednego z małżonków do majątku wspólnego.

 

Masz pytania? Napisz do mnie.

Katarzyna Skowrońska

Masz pytania? Skontaktuj się ze mną:

katarzyna.skowronska@adwokatura.pl
+48 601 160 246

Podobał Ci się tekst? Będę wdzięczna, jak się nim podzielisz.

One thought on “Nasz wspólny dom na działce męża?

  1. Damcio

    A czy była żona może roszczenie o własność nieruchomości gruntowej z art 231 przedstawić nowemu nabywcy nieruchomości, który zakupił ją od byłego mężą po postanowieniu wstępnym stwierdzającym, że nieruchomość jest składnikiem jego majątku osobistego?

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *