Close
  • Rozwód, podział majątku, prawo rodzinne

Odpowiedzialność małżonków za zobowiązania podatkowe

Niewiele rzeczy jest pewnych (jak to mówią), a do tych zaledwie kilku, które uznawana są za pewne należy płacenie podatków.

Wiadomo, podatki płacić trzeba.

Niestety zdarza się czasem, iż dochodzi do powstania zaległości w płaceniu podatków.

W przypadku osób stanu wolnego sytuacja jest mniej skomplikowana (patrz art. 26 ordynacji)

Ale już w przypadku gdy taki zalegający z płatnością podatnik pozostaje w związku małżeńskim, sprawa nie jest oczywista.

Co więc w sytuacji gdy taki podatnik pozostaje w związku małżeńskim i ma ustrój wspólności ustawowej?

Z jakiego majątku taki podatnik ponosić będzie odpowiedzialność?

Czy majątek osobisty drugiego małżonka jest bezpieczny?

 

Wiesz, co w tej kwestii stanowią przepisy?

 

Tak,  ja też wolę prawo cywilne niż podatkowe.

Ale tak to już jest, iż poszczególne działy prawa są ze sobą mocno powiązane.

Oprócz kodeksu cywilnego oraz rodzinnego jest jeszcze wiele innych ustaw

Tym razem sięgniemy do przepisów ordynacji podatkowej.

Co do zasady – zgodnie z treścią przepisu:

Podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za wynikające ze zobowiązań podatkowych podatki.

(tak stanowi art. 26 ordynacji podatkowej)

 

Odpowiedzialność małżonków

 

I znowu – zgodnie z treścią przepisu:

(konkretnie mowa o art. 29 ordynacji podatkowej)

W przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność, o której mowa w art. 26, obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka.

i dalej:

Skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem:

1/ zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej

2/ zniesienia wspólności majątkowej prawomocnym orzeczeniem sądu;

3/ ustania wspólności majątkowej w przypadku ubezwłasnowolnienia małżonka;

4/ uprawomocnienia się orzeczenia sądu o separacji.

 

Jak przyjmuje się w doktrynie:

 

Zgodnie z art. 26 o.p., podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za wynikające ze zobowiązań podatkowych podatki. Wskutek tych zapisów następuje rozciągnięcie odpowiedzialności na majątek wspólny, a nie uznanie majątku wspólnego jako majątku podatnika.

Zgodnie z orzecznictwem:

 

Tak orzekały Wojewódzkie Sądy Administracyjne – w różnych miastach Polski.

 

Jeżeli zobowiązanie podatkowe powstało przed datą zawarcia umowy o rozdzielności majątkowej małżonków, to – zgodnie z art. 29 § 2 o.p. – egzekucja może zostać skutecznie skierowana też do majątku wspólnego małżonków (tj. tych składników, które majątek ten tworzyły przed zawarciem umowy o rozdzielności majątkowej). Bez znaczenia przy tym pozostaje fakt, że decyzja w sprawie podatkowej wydana została po dacie ustanowienia rozdzielności majątkowej, jak też fakt, że po tej dacie wystawiono tytuł wykonawczy.

 

W przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe obejmuje odrębny majątek podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka, przy czym skutki prawne ograniczenia, zniesienia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań powstałych przed dniem zniesienia wspólności majątkowej małżeńskiej umownie lub sądownie.

 

Odpowiedzialność małżonka za dług podatnika wynika wprost z przepisu prawa i ograniczona jest wyłącznie do majątku wspólnego małżonków. Małżonek podatnika nie staje się jednak mocą art. 29 § 1 o.p. zobowiązanym w rozumieniu art. 1a pkt 20 u.p.e.a.

 

Widzisz – nie tylko odpowiedzialność majątkiem osobistym wchodzi w grę.

Mam nadzieję, że trochę wyjaśniłam Ci tę kwestię.

 

Ale kończąc ten wpis mam dla Ciebie jeszcze jedno orzeczenie:

(tym razem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu)

 

W znaczeniu materialnym przepis art. 29 § 1 o.p. nie tworzy statusu małżonka jako podatnika, lecz jedynie wyznacza zakres jego odpowiedzialności, ograniczając go do majątku wspólnego małżonków, co ma wyraźne przełożenie na przedmiot egzekucji administracyjnej, która w przypadku istnienia pomiędzy podatnikiem i jego małżonkiem wspólności majątkowej, poza majątkiem odrębnym podatnika, może być skierowana wyłącznie do przedmiotów majątkowych objętych tą wspólnością.

 

Dużo w tych orzeczeniach mówi się o majątku wspólnym.

Temat ten omawiałam już wiele razy, ale przypomnę:

bardzo ważnym elementem majątku wspólnego jest wynagrodzenie małżonków za pracę (nie chodzi tu oczywiście tylko o sytuację gdy małżonek pracuje w oparciu o umowę o pracę, dochody z działalności gospodarczej też tu się liczą)

 

Tak – każda sprawa jest inna.

 

Wiem, prawo podatkowe jest skomplikowane.

Ja też mam czasem wątpliwości.

Tym bardziej, iż przepisy podatkowe zmieniają się  nawet częściej, niż przepisy dotyczące innych dziedzin prawa.

I też czasem pytam doradców podatkowych.

Zawsze warto skonsultować swoją sprawę z prawnikiem i/lub doradcą podatkowym.

 

Ok, podatki podatkami. A wiesz jak to jest jeśli chodzi o zaległości w płaceniu składek ubezpieczeniowych? Z jakiego majątku mogą być dochodzone takie należności? O tym opowiem w jednym z kolejnych wpisów.

 

 

Jeśli masz pytania, pamiętaj :  zawsze możesz do mnie napisać.

katarzyna.skowronska@adwokatura.pl

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *